Weer thuis

Gisteren om 12u zijn we weer veilig thuis gekomen!

De reis was vermoeiend, maar je eigen bedje maakt veel goed...

Heb je zin om meer foto's te zien dan op deze site, kom gerust eens langs!

Together

In de korte tijd dat ik geen blog heb geschreven is er veel veranderd: Rob is gekomen, stage is afgesloten we rijden nu met een 4x4 door Namibië.

Rob is vorige week woensdag aangekomen. Hij was er pas tegen 19 uur, omdat het busje uit Windhoek heel laat vertrok. Helemaal gaar natuurlijk, maar van een lekker maaltje van z'n eigen vrouwtje knapte hij wel op. In de dagen erna heb ik hem het ziekenhuis en de omgeving laten zien. En hij is zelfs mee geweest met hardlopen 's morgens vroeg. Op donderdagmiddag zijn we bij Taura geweest, daar had ik ook wat foto's van geplaatst. Zij is op haar 9^e jaar geadopteerd door mensen vanuit Windhoek omdat haar moeder te arm was. Daardoor heeft ze de mogelijkheid gehad om te studeren. Ondertussen is ze teruggekeerd naar het noorden om haar moeder te ondersteunen. Verder geeft ze elke middag de kinderen van het dorp Engelse les (dat is beroerd op de basisschool en zonder Engels kan je niet goed verder studeren) en bijbelles. Verder heeft ze een project voor vrouwen, die elkaar aanleren hoe je zelf materialen kan maken en dan verkopen zodat je inkomsten hebt. Taura heeft voor ons traditional food gekookt. Ik moet zeggen dat dit wel de lekkerste soort traditional food is wat ik gegeten had. En ook met je handen, heerlijk is dat. Lekker je vingers aflikken ;-) Rob viel dus gelijk met z'n neus in de boter. En we zijn er ook achter: traditional food is altijd met zand... Verder heeft Taura nog het huis laten zien. Ze koken hier echt nog op een vuurtje. Ook liet ze nog het huis van 2 vrouwen uit de vrouwengroep zien. Ongelooflijk wat een armoede... Het was echt een hele ervaring om hier te zijn!

Vrijdag was mijn laatste dag stage in het ziekenhuis. Het was prima om alles af te sluiten. Genoeg gezien, geleerd en gedaan! Het was 'n ongelooflijke ervaring om hier in het ziekenhuis binnen te kijken. Maar soms is het ook goed als je alles gezien hebt en straks in Nederland aan het werk te gaan. En waar ik dan zin in heb: Een bevalling van een 1^e kind met veel uitleg, begeleiding en ruim een uur persen ;-) Dat laatste heb ik al lang niet meer gedaan want ze persten hier max. 15 minuten. Van de nurses en dokters leuk afscheid genomen en ze waren natuurlijk ook benieuwd naar Rob.

Op zaterdag zijn we samen naar het museum in Olukonda geweest. Daar is de Finse missie gestart, lagen voorwerpen uit het ziekenhuis van vroeger tijden en kwamen we meer te weten over Owamboland (de streek). 's Middags zijn we even afgekoeld in Bennie's Park, waar je heerlijk kan zwemmen. Loslopende springbokjes en pauwen, echt leuk is dat. Aan zulke leuke zwembaden kunnen ze in NL een voorbeeld nemen, en dan graag ook voor die prijs.

Op maandag zijn we samen met de minibus weer naar Windhoek vertrokken. Ik had een telefoonnummer geregeld van een van de drivers, dus ik was die morgen al 3 keer gebeld wanneer we nu kwamen. Uiteindelijk waren we er om 8 uur en dan moet je natuurlijk altijd nog wachten... Maar het was wel heerlijk dat we om 16 uur in Windhoek bij het autoverhuurbedrijf waren, zodat we onze auto op konden halen! Het links rijden in zo'n grote bak was even wennen, maar ondertussen gaat dat prima natuurlijk. De tent op het dak uitklappen gaat prima, het slaapt alleen een beetje krap en 's nachts is het aardig koud. De rit van Rehoboth naar Sesriem was een beetje uit de hand gelopen. We wilden een binnendoorweg nemen, maar die klopte niet, zodat we in de middle of nowhere terecht kwamen... De GPS bracht toen ook niet echt uitkomst (terwijl ‘ie normaal echt ideaal is en we ook onze 1^e cache al gevonden hebben!). Uiteindelijk kwamen we gelukkig op een farm terecht en heeft die jongen ons de weg richting een dorpje op de kaart gewezen. Wij helemaal blij en kwamen we uiteindelijk om 17 uur bij de campsite aan. Dat is hier wel 'n beetje laat, want om 18u is het hier echt helemaal donker en is het wel lekker als je je spulletjes in orde hebt. De campings zijn trouwens prachtig hier met mooie toiletgebouwen en soms ook een zwembadje. Prachtig afgelegen in de natuur. Op donderdagmorgen zaten we al om 5.30 uur in de auto om de zonsopgang in de Sossusvlei te bekijken. De duin op in het zand was een aardige klim maar het uitzicht was prachtig! En ja , dan lig je 's avonds dus ook weer vroeg in bed. Bij een andere camping liep er een springbok los rond, die kwam telkens nieuwsgierig bij je tafel kijken. De campings zijn hier doorgaans klein en het voelt of je heerlijk alleen in de natuur staat. Verder elke avond bbq en een vuurtje! De auto heeft zijn diensten al aardig bewezen, want een 4x4 is hier echt niet altijd overbodig. Wel stoer om lekker door het zand te rijden. Ondertussen zijn we in Swakopmund aangekomen. Dat ligt aan de kust, is erg Duits en koud. Dus truien en lange broek.... Is wel weer eventjes wennen, maar de temperatuur is maar voor 2 dagen zo, dan gaan we weer richting het noorden. De oceaan ziet er wel prachtig uit, met mooie zandduinen. Vandaar dat we nu ook 2 nachten in een normaal guesthouse zitten, moet er niet aan denken om nu in die tent te gaan liggen... Vandaag onderweg een lang stuk door de woestijn gereden, ongelooflijk droog en warm. Wat wel leuk is dat je hier onderweg regelmatig wild tegenkomt. Dus Rob laat zich lekker rijden en kan dan foto's maken. Vooral springbokjes en struisvogels. Jammergenoeg hebben we onze eerste lekke band ook binnen.... Dat terwijl we netjes de bandenspanning afgewisseld hebben op de verschillende wegen, maar helaas. Ben ik blij dat m'n eigen monteurtje er is ;-)

Kortom, het is heerlijk om Namibië te ontdekken en we genieten ervan om samen rond te rijde n!

Namibian party's

Nog even een laatste update voordat Rob ook in Namibia beland. Ik verwonder me er altijd weer over dat de tijd zo snel gaat en je hier zoveel dingen meemaakt. Afgelopen donderdagmiddag was er een 20 jaar Independence party, op een terrein een stuk achter het hospital. Ik wist niet dat het een hele party was, dacht alleen afrikaanse dans en muziek. Dat was trouwens erg leuk om te zien, al die mensen in traditionele kleren. Ook een groepje kindertjes trad op, ongelooflijk hoe snel die kunnen dansen. Het duurde van 13-18 uur, dat is best wel heeel erg lang als je weinig gegeten hebt. Om 15 uur kwam de former president. Die man wordt echt aanbeden hier, ongelooflijk. Ze vinden hem belangrijker dan de president nu. Het was wel grappig dat ik gewoon in de VIP tent kon zitten, 15 meter van de president vandaan. Niemand die aan je vraagt wat je daar doet of wie je bent. Als ik 'n gun had, had ik kunnen doen wat ik wilde. Het optreden van de politie was ook leuk. Dat gaat natuurlijk met veel formaliteiten. Op een gegeven moment dacht ik: hoeveel rondjes zullen ze nu nog wel marcheren? Maar toen stopten ze er net mee. Vrijdagavond hadden we hier een bbq. Ondertussen zijn er hier nog 3 finse jongens over, dus de bbq was met ons 4en. Erg lekker natuurlijk. Het was halve maan, daar krijg je aardig wat licht van. Ik ben benieuwd hoe dat is met volle maan, maar dat zal ik zien als Rob er is ;-)

Zaterdag was er een bruiloft van een nurse van het ziekenhuis. Nooit gezien, maar uiteraard is iedereen welkom. Toen ik 's morgens om 7 uur ging lopen buiten, waren ze de koeien al aan het slachten... Jammer dat ik geen fototoestel bij me had, want het zag er bijzonder uit hoe ze zo'n huid van die koe afpellen (trouwens, vanmorgen met het lopen lagen er nog wat huiden, waar allemaal vogels op afkwamen....). De kerk begon om 9 uur afrikaanse tijd (wij waren er om 10u en de dienst was nog niet begonnen

en duurde tot 13 uur. Was wel lang want er werd geen woord engels gesproken. Het was wel bizar om te zien dat er telkens wel een stuk of 20 mensen vooraan stonden om foto's te maken. Niet dezelfde mensen, dus het was een aardig geloop. Ik vond het wel een beetje genant om daar aan mee te doen. 's Middags gingen we naar het huis van de ouders van de bruid. Er waren zo ongeveer 500 mensen. 's Morgens was er al uitgebreid gekookt. Het eten was lekker! En het vlees vers. De meeste mensen zaten gewoon in en rondom het huis te eten, maar wij zaten in een grote partytent. Om half 8 werd de tent helemaal leeggeruimd en gingen veel mensen naar huis. De rest ging naar het huis toe. Er was daar een klein meisje van 3 jaar, die vond het wel interessant om een blanke te zien. En natuurlijk wilde ze wel op schoot. Blijkbaar voelde het nogal vertrouwd, want na 10 min. kroop ze tegen me aan en ging ze slapen. Zoals je ziet had ze een muts op, dat hebben veel kinderen nu. Want het is natuurlijk wel winter ;-) De rest van de avond hebben we in de huiskamer gezeten met wat mensen, wat erg gezellig was. Ik heb het plaatselijke bier geprobeerd. Dat wordt gemaakt van vruchten uit een boom. Smaakt meer naar boom dan naar alcohol. Uiteindelijk werden we om 23 u weer naar huis gebracht. Het was echt een super ervaring om mee te maken! Het is ook heel bijzonder om te merken hoe gastvrij mensen zijn en dat je gelijk welkom bent. Een bruiloft duurt hier trouwens 2 dagen (maar 1 dag was wel genoeg voor mij) en na de 1^e dag slapen bruid en bruidegom gewoon bij hun ouders.

Verder vanmorgen weer een tweeling op de wereld geholpen. Dit keer werden ze wel verwacht. De moeder had eerst een eenling gekregen, daarna een tweeling en nu weer een tweeling. Ze is HIV positief. Dus misschien moet ze er nu maar eens mee stoppen. Het eerste kind was een hoofdligging, 2^e in stuit. Het was wel apart om te zien dat er eerst een voetje uitkwam, daarna een handje en daarna de rest. Was maar goed dat het een kleintje was, want anders had het misschien niet gepast (2450 gr.). Op de postnatal de moeder geholpen met de kindjes aan de borst te leggen. Wel leuk om te zien als ze allebei tegelijk drinken! Ik doe verder hier ongeveer elke dag 1 bevalling. Vrijdag vroeg een net bevallen vrouw van 16 jaar: docter, can you help me with breastfeeding? Na de bevalling verdwijnt opeens iedereen en dan is het erg leuk om haar met zoiets kleins op weg te helpen. Is gelijk m'n dag weer goed ;-)

Rob komt woensdag als het goed is aan het einde van de middag hier aan. Ik moet zeggen dat de tijd alleen hier voorbij gevlogen is! Al heb ik nu wel heel veel zin om Rob hier alles te laten zien.

De volgende update is dus van ons samen

Verder hier ook m'n laatste week stage. Is prima om het af te gaan sluiten, heb genoeg gezien, geleerd en gedaan! Al is het wel een gek idee om hier weg te gaan, voel me hier ondertussen prima thuis!

really relaxed

Hier weer een update van mijn leventje in Namibie. Nog even, en ik kom niet meer terug

Want het relaxte leven bevalt heel goed. Nu begrijp ik ook waarom al die mensen er hier zo jong uitzien...

Donderdagavond hebben we hier een bbq gehouden in de yard. Op dat moment waren er 11 finse mensen en 1 dutch midwife

Het was erg gezellig! Het wordt hier om 18u al pikdonker, dus een vuurtje was niet overbodig. Op dit moment zijn al de ‘oudere' finse lui vertrokken en zijn alleen Jukka, Erkko en Jonas nog over op dit terrein. Dus nu kunnen we een wekelijkse bbq gaan houden.

Ik begin het nu wel te merken dat het hier langzaamaan winter gaat worden. Zo ongeveer elke morgen gaan we joggen om 6 (!) uur. Daarna douchen en naar het ziekenhuis lopen, dat is een heerlijk begin van de is het hier nu wat frisser en overdag waait de wind wat meer. Maar de zon schijnt nog steeds super! Afgelopen zaterdag ben ik aardig verbrand in de zon, je merkt er niet zoveel van als het waait. Dus weer extra oppassen nu.

Vrijdag heb ik een taxi geregeld om zaterdag een dagje weg te gaan. Gewoon aan de kant van de weg gaan staan en je hand opsteken, dan staat er binnen 5 minuten een taxi voor je neus. Als je gewoon naar het ziekenhuis loopt, komen er allemaal toeterende auto's voorbij: die hebben nog een plekje vrij in de taxi. Maar die ruim 10 minuten kan ik ook zelf nog wel lopen. Ook als je de poort van het ziekenhuis uitloopt: meme, you want a taxi? Will you go to Ondangwa? Shoprite? No, no, I only go to Oniipa, just walking... Zaterdag ben ik dus een dagje naar de Ruacanafalls geweest, in het noorden van Namibie. Het was maar goed dat ik zelf de GPS had meegenomen, want op een gegeven moment wist de taxichauffeur niet waar we moesten zijn... Het was ruim 2 uur rijden en om kwart voor 10 kwamen we aan. Het is lekkerder om vroeg in de morgen te rijden, dan is het nog niet zo warm (ik ga zowaar nog op m'n vader lijken, met het vroege opstaan....). De falls waren echt prachtig! Nu zo ongeveer op z'n mooist, aan het einde van het regenseizoen. Als het droog staat, zal het er wat minder imposant uitzien. Met een smalle trap kon je helemaal naar beneden, alleen was het daar nogal nat... Ook nog even een stukje Angola ingeweest

De driver hadden we de hele dag tot onze beschikking en Nikki vond het ook leuk. Daarna zijn we naar een lodge in Ruacana gegaan, om te lunchen. Voor 8,50 euro heb je dus een bord vol met vlees, patat en rauwkost... En voor 75 eurocent een blikje cola aan tafel. En inclusief de prijs mag je ook gelijk zwemmen. Dus dat lieten we ons geen 2 keer zeggen. Lekker even afkoelen. Op de terugweg zijn we langs een hele grote boom gereden, waarin een kapelletje zat van een ongeveer 2,5 meter doorsnede. Ongelooflijk, zo'n grote boom. Na de boodschappen werden we om kwart over 6 weer voor de deur afgezet, dus precies 12 uur onderweg geweest. Ik kwam er nu ook achter waarom ik zo vaak m'n oren voel, want ik zag op de GPS dat ik hier op 1100 meter hoogte zit. Dat had ik weer niet verwacht... Ook weet ik nu dat het naar de supermarkt 10 km is, en dan te bedenken dat je daar 60 eurocent enkele reis voor betaald. Sommige dingen zijn heel goedkoop, andere dingen weer duur (zoals groenten enzo). Maar tot nu toe ben ik nog steeds gezond gelukkig.

Zondagmiddag naar een heel oud kerkje geweest in Olukonda, 10 km verderop. Daar is de finse missie begonnen. De finse missie is een samenwerkingsverband tussen de kerk in finland en hier, zij ondersteunen bijvoorbeeld ook het ziekenhuis. In het verleden hebben hier veel finse mensen gewoond en gewerkt voor missie, vandaar dat vaak de eerste vraag aan mij is: kom je ook uit finland? (de 2^e vraag: ben je getrouwd? 3^e vraag: heb je kinderen? 4^e vraag: waarom niet? 5^e vraag: en wanneer komen er kinderen? Hoezo nieuwsgierig....) 2 oudere mensen uit Finland wilden hun huwelijk in laten zegenen in dat kerkje, ze waren in Finland al officieel getrouwd. Was ook wel weer mooi om mee te maken, als was het in een half uurtje gepiept. Daarna met elkaar gegeten in een restaurantje, waar ze ook traditional food hadden. Dus gelijk even wat dingen geprobeerd. Mahango (dat is stijve meel pudding) smaakt zoet en zuur tegelijk. Is niet heel vies, ook niet erg lekker. Ik kan me voorstellen dat het lekker is als je honger hebt, want het valt als een blok in je maag. De bonen (je pelt ze uit een hulse) smaken ongeveer als de Nederlandse witte bonen. Niet verkeerd, maar m'n buik kon er niet zo goed tegen. De wormen... Ja, ook die heb ik geprobeerd. Gelukkig waren ze dood, al zag je al de pootjes nog wel zitten. Die zijn geroosterd. Het smaakte pittig en vooral droog en hard. Ik vond het niet echt lekker om door te slikken, maar misschien had ik het niet lang genoeg gekauwd. Laten we het erop houden dat 1x proeven genoeg was...

Deze week weer in de labourroom geweest. Maandag heb ik een presentatie gehouden over het wel of niet zetten van een episiotomie (inknippen). Dat wordt hier bij de eerst bevalling in 86% gedaan! Het is handig dat ze hier alles goed registreren, ik kon het gewoon natellen. De opkomst was opvallen: een stuk of 20 studenten en 3 dokters. De nurses waren in geen velden of wegen te bekennen... Het was erg goed om na de presentatie met elkaar te discusieren. Je merkt dat het er met de paplepel ingegoten wordt (op school en door de oudere nurses): vrouwen zijn niet cooperatief, ze hebben het nodig, ze persen te lang, het rekt niet mee, het voorkomt een 3^e graads ruptuur, enz. Het was erg goed om te vertellen dat het belangrijk is om contact te maken, uitleg te geven aan de vrouw over wat ze moet doen en wat ze kan verwachten. De vrouwen komen hier totaal alleen en hebben van niemand ondersteuning, ik kan me voorstellen dat als er dan tegen je geschreeuwd wordt dat je niet echt cooperatief bent. Verder is er een nieuw boek in het leven geroepen: beschrijf de indicatie van de episiotomie. Ik denk niet dat het boek zelf heel belangrijk is, maar vooral het nadenken erover: waarom pas ik deze interventie toe? Vandaag heeft een student al 1 vrouw een knip bespaard, dus de vlag kan uit! En ja, ze had ook nog een gaaf perineum. Ik heb haar natuurlijk uitgebreid gecomplimenteerd. Ik verwacht echt niet dat er een hele ommekeer zal komen, maar als ze zich er maar een beetje meer van bewust zijn (zoals vandaag) dan ben ik al een gelukkig mens. Ook nadat ik een nurse had uitgelegd waarom de knip echt te vroeg gezet was, had ik het gevoel dat ze me wel begreep.

Verder komen hier trouwens regelmatig tienerzwangerschappen voor. Vanmiddag een meisje van 16 jaar begeleid. Het is wel apart om te merken dat vrouwen hier bijna allemaal single zijn (en dan wel 4 kinderen krijgen van 4 verschillende mannen bijvoorbeeld....). Ook het HIV waard rond onder sommige vrouwen, ook jonge meisjes van 20 jaar. Ongelooflijk.

20 mei is het hier nationale HIV testing day. Iedereen kan zich dan gratis laten testen. Ik heb me aangemeld om te gaan helpen, lijkt me leuk! En ook even een dagje wat anders voor de afwisseling. Morgen ga ik een traditional birth attendant bezoeken. Zij woont ongeveer 15 km. verderop. De vrouwen die hier in de omgeving thuis bevallen, zijn zeldzaam. Ik geloof ook echt dat het misschien wel veiliger is om in het ziekenhuis te bevallen, want soms zijn de afstanden echt te lang om lopend te overbruggen (en je moet maar geluk hebben als je een ezel hebt). Ezels lopen hier trouwens gewoon over de weg te sjokken waar je 100 km per uur mag rijden. Ook geiten. En ja, ook mensen steken hier sjokkend de straat over.

Dit was het weer even voor deze keer. Ik geniet erg van alle reacties en mailtjes, leuk! Op 26 mei hoopt Rob hier te komen, nu maar hopen dat ‘ das Aschemonster' dan weer even uit de lucht verdwenen is.

Voor iedereen die op school de proeve heeft deze week: succes!

Namibian Life

Hierbij weer een update. Wat gaat de tijd toch snel en wat maak ik hier toch veel mee. Ik heb het gevoel dat ik hier al maanden zit...

Ondertussen ben ik in totaal 3 dagen meegeweest de bush in. Was echt een hele ervaring! Vooral op vrijdag, toen gingen we diep de bush in. het was bijna 4 uur rijden, waarvan het laatste uur over een zandpad. Af en toe kom je wat huisjes tegen, vooral van golfplaten en de traditionele afrikaanse hutjes. Ik heb vooral kindjes gewogen en ingeent. Aan het einde nog leuk met een jong moedertje gepraat, was 19 jaar en had een kindje van een jaar. Zij was de enige die goed engels sprak, dat was leuk. En toen ik vroeg of ik een foto van haar mocht maken, was het helemaal geweldig. Haar broertje (13 jaar), was ook net vader geworden.... In de bush ga je trouwens ook naar het bushtoillet (dat is een ander woord voor gehurkt in de struiken

Vrijdagavond was ik pas om half 9 thuis en helemaal moe van al de indrukken. Wat wel een beetje jammer is dat ik flink verkouden ben geworden van de airco, waar ik nu nog steeds last van heb. Een gek idee dat je in zo'n warme tijd verkouden wordt.

Zaterdag ben ik druk geweest met de was en boodschappen. Het is een leuke sport om een beetje af te dingen op de taxi. Ik ben erachter gekomen dat het goedkoper is om met 2 personen met de taxi te gaan. Voor 12 nam. dollar ben je dan naar de supermarkt en weer terug (1,20 euro). Voor de taxi ga je gewoon aan de kant staan en als er een auto aan komt steek je je hand in de lucht. Eerst even onderhandelen over de prijs en dan ben je binnen 5 minuten al vertrokken. 's Avonds kwam Jukka hier eten, dat is een Finse jongen die hier ook stage loopt (vooral het organiseren van opknapwerkzaamheden in het ziekenhuis). Ik heb pannenkoeken gegeten, was een keer heerlijk hollands! Zaterdagavond in de sauna geweest. En ja, dat is ook heerlijk in een heet land!

Op zondagmorgen ben ik naar een kerkdienst in een gevangenis geweest. Willem den Hartog nodigde mij uit om mee te gaan, omdat 6 studenten van een cursus ‘ christelijk leiderschap' hun diploma kregen. Zij hebben deze cursus gevolgd in de gevangenis. Het totaal duurde 3 uur. Het was heel bijzonder om mee te maken! Er werd gelezen en gepreekt over Jezus bij Pilatus, dat hij ook gevangen heeft gezeten, net als deze gevangen. Ook al ben je gevangen op aarde, door het geloof in Jezus mag je vrij zijn. Het was erg aandoenlijk hoe een vrouw later huilend haar cel weer in ging...

Maandag en dinsdag ben ik in de labourroom geweest. Zal vandaag niet zoveel vaktaal gebruiken, dan kan iedereen meelezen

Maandag 2 keizersneden gezien. Bij de 2^e vroeg ik of ik foto's mocht maken, dat was prima. Nu heeft de dokter mij bestempeld als fotograaf, want vandaag belde hij naar de afdeling of ik naar de OK wilde komen, voor foto's van een placenta (2 eiige tweeling, waarbij de placenta 1 geheel was). 's Middags komt hij dan met z'n laptop en zet ik de foto's erop. Vanmiddag nog wat leuks meegemaakt. Ik kom terug van de lunch, is er net een vrouw binnen gekomen met een stuitligging en 9 cm ontsluiting. Gelijk gevraagd of ik die mocht doen en dat was oke. Is het kindje geboren in stuit (half onvolkomen), is het maar een klein wurmpje. En de buik blijft nog dik. Is het een onverwachte tweeling! De 2^e wordt gewoon in hoofdligging geboren. 2 meisjes van ongeveer 2250 gram. De moeder was er erg verwonderd van, maar ze leek er wel blij mee. Had gevraagd of ik er niet eentje mocht hebben, maar dat ging niet door Ondertussen stonden 12 studenten en 3 nurses toe te kijken... De studenten vooral met hun verrichtingenboek in de hand, omdat ze af wilden laten tekenen dat ze een gecompliceerde bevallingen hadden gezien. Ze zijn hier helemaal gek van hun verrichtingenboek, nog erger dan in NL ;-)

Tijdens de bevallingen probeer ik wat contact met de vrouw te maken. Gaat soms wat moeilijk, maar vooral na de bevalling complimenteer ik haar. Soms vraag ik iemand om het te vertalen, want niet iedereen spreekt hier engels. Ook probeer ik zo snel mogelijk de baby aan de moeder te geven voor de borstvoeding, want anders gaan ze hier gewoon slapen! Ja echt waar, de vrouwen gaan hier gewoon slapen na de bevalling, zonder het kind gezien te hebben....

Ik ben verder begonnen aan het maken van een presentatie voor studenten en nurses. Ik heb al een goed onderwerp bedacht: wanneer zet je een episiotomie (knip). Is wel aardig van toepassing hier. Ben ondertussen het registration boek aan het nakijken en tellen hoeveel epi's er gezet zijn bij normale bevallingen in de maand maart en april. Kan ik gelijk kijken hoeveel procent het is. Verder probeer ik nog om een keertje mee te gaan met een plaatstelijke vroedvrouw, maar die zijn hier in de omgeving een beetje schaars. Dat komt omdat hier iedereen naar het ziekenhuis gaat om te bevallen. Hopelijk gaat dat dus lukken.

Het weer is hier nog altijd heerlijk warm. Ondertussen begint mijn witte hollandse huidje een beetje bij te kleuren. Ik heb het wel met jullie te doen dat het in NL niet zo lekker weer is... Maar jullie zijn welkom hier

Wat eet ik zoal: ontbijt met een maispapje, heerlijk! Lunch met gewoon brood. Avondeten: beetje verschillend.Ik eet verse wortel, of verse bloemkool en anders diepvriesgroenten. Zaterdag was ik in de supermarkt en dan heb je de keus uit de volgende verse groeten: wortels, rode bieten of een verlepte krop sla. De aardappels zijn trouwens heerlijk hier! Verder eet ik game worst of gehakt, vissticks en hamburger. Toen ik de bush in was, had ik ook bonen gegeten, die de plaastelijke bevolking hier de hele dag zit te pellen en op te peuzelen. Maar dat doe ik maar niet te vaak meer, want daar kreeg ik behoorlijk buikpijn van.

Bedankt weer voor alle gezellige reacties en mailtjes, leuk om te lezen!

Labour and outreach

Ondertussen is er alweer een nieuwe week begonnen.Ik ben ondertussen verhuisd naar mijn nieuwe huisje. Het bevalt prima. Eigen slaapkamer, huiskamer, keuken en kleine badkamer. En dat allemaal voor 80 euro per maand ;-) Ik heb trouwens ook een schoonmaakster nu, voor 20 NAD (2 euro) maakt ze de vloer schoon en de badkamer. En daar doet ze dan dus 2 uur over, dat is zeker African time.... Maar het is wel lekker dat het nu weer schoon is en zelf heb ik er niet zoveel zin in. Ondertussen ben ik 2 dagen in de labourroom geweest (sorry voor de verdere vaktaal, maar ik denk ook niet dat iedereen geinteresseerd is....). De stand van zaken nu: 5 namibian baby's op de wereld geholpen en 1 keizersnede gezien (met een mediane incisie trouwens). Het is wel een hele ervaring hier op de verlosafdeling. Ik weet niet hoe ik alles moet omschrijven, want het is het totaalplaatje. Vrouwen werken hier lastig mee, volgen instructies niet echt op, nurses schreeuwen vaak tegen ze of duwen hard een been opzij. Elke primi krijgt een epi. En terwijl ze bevallen, liggen ze op een po, om al het vocht in op te vangen. Er worden dus geen matjes gebruikt, alleen een soort papier. Als ik bij de bevalling sta, willen ze erg graag dat ik het ook doe op de Namibian way. 1x was ik het er echt niet mee eens om een knip te zetten, je moet een vrouw ook de tijd geven om te persen. Ze had toen alleen een kleine vaginawandruptuur. De nurse zei: you had better cut an episiotomie... Ze zijn hier van de overtuiging dat je beter kan knippen dan kan scheuren. De baby wordt hier ook niet op de buik van de moeder gelegd, maar wordt gelijk weggehaald en gewogen, gemeten en krijgt vitamine K i.m. Pas als alles klaar is (en de moeder soms uitgeslapen is...) wil ze het kind aan de borst. Verder heb ik hier laten zien hoe je een epi intracutaan kan hechten, daar hebben ze hier nog nooit van gehoord. Dat is wel erg leuk om uit te leggen en vooral om het resultaat te laten zien. Zoals jullie op de foto konden zien zijn de baby's hier lichtbruin als ze geboren worden, maar ze zijn na een uur al donkerder. En na een dag helemaal zwart ;-) En die zwarte kroeskrulletjes zijn ook erg leuk. Die zitten er al gelijk aan als ze geboren worden. Afgelopen dinsdag 2 kinderen met een slechte start (dat komt er ook van als je geen cortonen luistert tijdens de uitdrijving en als het een uur duurt voordat de sectio uitgevoerd wordt...) dus kon ook gelijk zuurstof geven. De eerste bevalling: een 1e kind die terwijl ze op het verlosbed gaat liggen, gelijk al geboren wordt. Dat meisje staat dus op de foto. Er zat aan elk handje een extra vinger, die afgebonden werd. Wat ik trouwens wel bijzonder vind hier: als het weeenpatroon wordt opgeschreven, gaat dat zoals dit: 2:10:15 Dit zijn 2 weeen in 10 minuten die 15 seconden duren. Ik weet niet hoe ze hier tellen, maar hier bevallen ze dus prima op ;-) Ik had het na 2 dagen labourroom wel even een beetje gehad, omdat het er soms nogal heftig aan toe gaat. En dan vooral de patientvriendelijkheid, die hier soms totaal ontbreekt. Het is ook erg moeilijk contact krijgen met de barende. Kortom, voor mijn extra ervaring is het prima om op de verlosafdeling te zijn, maar niet voor mijn sociale vaardigheden ;-) Ik waardeer wel extra hoe in NL omgegaan wordt met clienten en hoe de begeleiding daar is. Vandaag ben ik de bush in geweest. Was een hele leuke ervaring! Vanmorgen om 9 u gingen we verzamelen bij de primary health care. Om 10 uur vertrokken we. In de auto een bestuurder, 3 nurses en ik. Dus dat was een volle achterbank. Achterin de auto alle spullen voor vaccinaties, medicijnen, stoelen, enz. We gingen eerst de ene nurse afzetten bij de supermarkt, toen tanken, toen de andere nurse ergens ophalen, weer naar een shop, enz. Dus voordat we uiteindelijk gingen rijden was het 11 uur. Het was in totaal 70 km De eerste 60 km over gewoon asfalt, de laatste 10 km over een zandpad, door water... Ik zou echt de weg niet meer weten, het was een ongelooflijk geslinger en dicht begroeid. En hier was een 4x4 echt niet verkeerd, want soms gleden we gewoon door het zand. Bij het minihuisje zaten de mensen al te wachten. We begonnen eerst met iets zingen en bidden. Daarna werd er wat voorlichting gegeven over malariapreventie. Daarna heb ik kindjes gewogen (in zo'n hangzakje ;-) en vaccinaties gegeven aan kinderen. Was leuk om te doen! Verder komen er ook allerlei mensen met klachten als pijn of verkoudheid en dan wordt er veelvuldig paracetamol en antibiotica gegeven. Alles wordt trouwens erg nauwkeurig vastgelegd, echt op z'n Duits... Ik woog een kindje, was 5,4 kg Kijk ik op de kaart, is het al 10maanden oud. Dus een beetje erg ondergewicht.... Die gaat dus morgen naar het ziekenhuis voor extra onderzoek. Het zou evt. HIV kunnen zijn via de moeder tijdens zwangerschap of bevalling. Morgen ga ik weer een dag met de outreach mee. Maar dan nog wat verder de bush in, dus ben heel benieuwd! Ik geniet er erg van om hier te zijn! Ik ben nu meer gewend aan het weer, het eten, het werken. Voor iedereen die zit te ploeteren op school en druk is met z'n dossier: you can do it!!!!!

Eerste verloskunde ervaringen

Het duurde even, maar hierbij dan een update van mijn eerste week in het hospital.

Laat ik het hele proces maar chronologisch doorlopen, het maakt niet zo heel veel uit wat ik op welke dag heb gezien denk ik.

Antenatal clinic

Zwangeren komen voor 1^e controle. De tijd dat de zwangere voor het eerst op controle komt, is ongeveer bij 24 weken zwangerschap... (in NL 8-10). Alle onderzoeken worden in verschillende kamers gedaan! 1 ruimte voor inschrijving, bloeddruk, gewicht, 1 ruimte voor urineonderzoek en bloedafname, 1 ruimte voor afnemen van de anamnese, 1 ruimte voor lichamelijk onderzoek. Even kort over het lichamelijk onderzoek: de zwangere gaat volledig naakt op de onderzoeksbank liggen, en wordt helemaal onderzocht: ogen, neus, mond, schildklier, borstonderzoek (en er wordt ook uitleg gegeven hoe dit zelf te doen!), onderzoek de benen op oedeem en trombose, onderzoek naar scoliose in de rug, aambeien en bijzonderheden in het genitaal gebied. Als laatste wordt de baarmoeder bevoeld (en dat gaat vrij ruig) en het aantal centimeter van de fundushoogte wordt bepaald. Wanneer de zwangerschapsduur niet zeker is, zoals bij een onbekende eerste dag van de laatste menstruatie, gaat men uit van het aantal centimeter (en dan is 24 cm 24 weken, 28 cm 28 weken, enz...). Alles bij elkaar kan zo'n eerste controle (inclusief wachten) wel meer dan 2 uur duren voor een patient.

Vervolgcontrole: ziet er ongeveer hetzelfde uit als 1^e controle, behalve het geheel lichamelijk onderzoek.

Wanneer er bijzonderheden zijn, gaat de patient naar de gynaecoloog, en is het weer achteraan sluiten in de rij. Zwangeren worden opgenomen in de antenatal ward. Afgelopen week lag daar een vrouw met pre-eclampsie (hoge bloeddruk) en een IUVD (overleden baby). 4 keer per dag wordt er op die afdeling bloeddruk gemeten en geluisterd naar de harttonen van de baby. En ja, dan hoort die vrouw van alle andere zwangeren het hartje van de baby, en zijzelf wordt overgeslagen...

Wanneer een patient te verweg woont, dan kan zij ongeveer vanaf het einde van de zwangerschap op het ziekenhuisterein slapen.

Als een vrouw weeen krijgt of de vliezen breken, komt zij naar de andere kant van de antenatal ward. Daar wordt zeer regelmatig inwendig onderzoek gedaan. Voor iedereen wordt trouwens een partogram bijgehouden! Super he!!!! Wat alleen wel n beetje jammer is, is dat het niet altijd correct ingevuld wordt... Bij ong. 9 cm ontsluiting gaat ze naar de labourroom (verloskamers) voor de laatste fase van de bevalling. Ik ben 2 keer kort op de labourroom geweest, was goed om even te wennen. Wat ongeveer het meest shocking voor mij is hier, is dat er echt 0,0 privacy voor de patient is. Soms staan er gewoon 4 studenten bij 1 bevalling! En ja, dan voel ik me echt overbodig. Ook bij inwendig onderzoek, lichamelijk onderzoek, enz. komt er gewoon makkelijk iemand binnenlopen (wel iemand die in het ziekenhuis werkt) en die kijkt gewoon mee.

Verder heb ik de nacontrole gezien. Ongeveer iedere vrouw komt 6 weken na de bevalling op nacontrole. Werkt ongeveer hetzelfde als in NL. Alleen ook weer het gehele lichamelijk onderzoek. Ik denk dat dat voor sommige vrouwen wel heel goed is, omdat zij soms weinig van hun eigen lichaam af weten. Verder gaan ze gelijk door naar de familyplanningroom (voor anticonceptie) en wordt er een uitstrijkje gemaakt (wat ik vandaag dan ook veelvuldig gedaan heb...).

Ik heb ook verschillende consulten van anticonceptie gezien. Medicatie wordt gewoon gegeven door verpleegkundigen hier, zonder recept. Het meest gebruikt hier is de prikpil, omdat je daar niet zo vaak aan hoeft te denken. Verder worden er gratis condooms uitgedeeld ter preventie van HIV en Soa's, maar daar zijn ze niet zo happig op.

Ik heb verder nog wat consulten gezien op de Soa poli, maar daar zal ik jullie de details van besparen. Heb echt nog nooit zulke erge geslachtsziekten gezien en werd er gewoon onpasselijk van... Wat wel leerzaam was om te zien was de uitleg aan een koppel waarvan de man HIV neg is, vrouw HIV pos, 1^e kind HIV pos (door dit kind was de vrouw erachter gekomen...) en 2^e kind (nu ong. 4 maanden oud) HIV neg. De nurse gaf uitleg over het stoppen van borstvoeding bij 2^e kind (is beter, anders heeft dat kind ook kans op Hiv) en over veilige seks.

Het bijzondere van de antenal clinic is dat er iedere dag wat anders gedaan worden. De meeste vrouwen weten dat. Komen ze op een verkeerde dag, dan moeten ze gewoon een andere dag terugkomen... Er zijn geen afspraken qua tijd, je zorgt gewoon dat je er in de morgen zit. En dan is het wachten...

Volgende week ga ik ook naar de verloskamers toe. En waarschijnlijk ook naar een buitenkliniek waar o.a. consultatiebureau voor kinderen gehouden wordt.

Verder nog nieuws: morgen ga ik verhuizen. Huisje voor mezelf alleen. Keuken, woonkamer, douche en 1 slaapkamer (met airco!!). Heb er zin in, ziet er allemaal prima uit. En wat wil je nog meer voor 800 nam dollar per maand... (dat is 80 euro).

Voor degene die mij een kaart wil sturen (en dan moet je snel zijn, want doet er kleine 2 weken over als alles goed gaat) mijn adres is:

Alice Jonker

Private Bag 2018

Ondangwa

Namibia

(doe er even een priority sticker op en uiterlijk voor 22 mei versturen.)

Verder doe ik mijn best om een beetje Oshiwambo te leren, maar dat is difficult...

@ Ellen: hoe gaat het met Thijs? Groeit ie lekker en is het lekker weer om te wandelen?

@ Mama: hoe was het op de rommelmarkt vandaag? Heb zeker weer veel gemist ;-)

@ Marianne: hoe is het in Agnietenhove? Nog bijzonderheden, of alles zoals normaal?

@ Henk: Bedankt voor de uitnodiging voor je verjaardag, helaas kan ik niet komen ;-)

@ Gertruda: Thnx voor je mail. De ervaring is echt super hier! Geniet van iedere dag... En helaas kan ik ook niet op jouw verjaardag komen ;-)

Echt in Afrika

Vrijdagmorgen stond ik om 8 uur bij Katatura, de plaats waar de busjes vandaan vertrekken. Een hele belevenis: allemaal black men die op je afrennen om je in hun busje te krijgen. Sommige mannen lopen met een schriftje rond en schrijven iedereen op, totdat ie vol is. Voor 180 namibian dollar (18 euro) mocht ik samen met mijn bagage mee. Om half 10 was ie eindelijk vol. Naar mijn idee al eerder, want aan het eind worden er opeens nog 4 mensen bij gepropt en zit je met zo'n 30 personen in de bus met daarachter een kar met bagage. Voordat ik die bus in ging, kwamen er allemaal van die jongetjes op je af die van alles aan je willen slijten: horloges, riemen, zonnebrillen, enz enz. Maar ik had niks nodig ;-)

Een samenvatting van de reis: keiharde afrikaanse muziek (ik ben er nog doof van), m'n knieen pasten niet tussen de banken, erg krap, 1 tussenstop om 13.00 met een megavolle blaas.... Uiteindelijk was ik om 16.30 u bji het ziekenhuis. 670 km van Windhoek. Soms reed dat busje zo hard, dat ik er maar niet aan moest denken dat we uit de bocht konden vliegen... Oke, maar ik ben dus heelhuids aangekomen. Onderweg heb ik gezien: koeien (ook met dezelfde kleuren als in NL), stieren, ezels, geiten, en inderdaad van die echte afrikaanse hutjes.

Ik werd ontvangen door dr. Vera Petrova. Ik moest nog wachten tot ze klaar was met de laatste patienten. Daarna mee gegaan naar haar huis. Ik mag hier de eerste dagen sowieso blijven, totdat haar man terug is van vakantie (en ik weet niet wanneer dat is) en dat is prima. Eenvoudig huis met golfplaten dak, dat 's morgens als het warm wordt gaat tikken ;-) We eten samen, dus dat is erg gezellig.

Zaterdag was ik hier alleen,dat was wel een beetje saai. Er is hier echt helemaal niks te doen in de omgeving. Heb wat rondgelopen op het ziekenhuisterrein en met wat mensen een praatje gemaakt (die vinden het erg interessant om een blanke te zien). Maar dan wil je ook wel weer snel naar binnen, want het is buiten echt snik en snik heet. Ik weet niet hoeveel graden, maar het is binnen 28 graden en dat voelt over het algemeen aardig goed.

Vandaag ben ik naar de kerk hier op het ziekenhuisterrein geweest. Was mooi om mee te maken. Begon om 9 uur, maar ik was al ruim voor tijd wakker (maar dat komt omdat ik ook om een uur of half 10 in bed lig...) Was erg mooi om mee te maken, bijzonder dat er 8000 km van huis ook christenen wonen. Ik kon maar een deel volgen, want af en toe werd het vertaald in het engels, maar dat was oke. Aan het einde moest ik me introduceren en toen ging iedereen klappen en zwaaien ;-) Erg hartelijk! Het duurde anderhalf uur, maar de tijd was zo voorbij. Voorin de kerk zaten 2 meisje en een jongetje echt heel lief mee te lezen in hun bijbel. Waren zonder ouders. Was erg mooi om te zien. Heb er geen foto van gemaakt, vond ik niet echt netjes. Dus heb er maar naar gekeken ;-)

Wat eet ik verder: game (dat is vlees van wild...) vandaag een kippenvleugel (en zelf schoongemaakt...omdat Rob er niet is), verder tomaat, vandaag rode bieten, mango, en ik hoop dat ik wat weerstand opbouw want soms moet je niet alles zien en weten. Er stond vrijdag mango op het aanrecht met allemaal maden. Dan vergaat de lust je toch om er ooit nog van te eten. Verder ben ik hier al heeeel veel vieze en enge beesten tegengekomen, wie weet kom ik daar ook nog overheen. Moet me soms wel een beetje vermannen ;-)

Vera heeft vandaag van alles en nog wat over het ziekenhuis verteld. Dat ze werken met partogrammen (maar als een partogram vol is, plakken ze er gewoon een nieuwe aanvast...) regelmatig delay doordat er weinig tijd is en veel bevallingen. Verder wordt de reanimatieapparatuur zelden gecheck en grijp je met een reanimatie dus mis, met alle gevolgen van dien. Ik ga morgen begin bij antenatal care (dus zorg voor zwangeren). Dat is volgens Vera goed om mee te beginnen. Kan ik eerst wat kennis maken met het systeem hier. Ze vertelde bijvoorbeeld dat bij het uitwendig onderzoek in eerste instantie uitgegaan wordt van de laatste menstruatie, maar als dat niet klopt met het uitwendig onderzoek dan verander je gewoon de zwangerschapsduur. En dan krijg je dus te kleine baby's, te grote baby's, of een gemiste tweeling. Ik ga nog niet op de verloskamers beginnen, dat is volgens Vera een beetje te schocking. Ze heeft me al uitgebreid verteld over de gevaren van HIV en scherpe voorwerpen op de labour. Zij raadt me aan om vooral te kijken en een beetje te assisteren, want ze vindt 100 baby's in NL al voldoende, haha.

Ik heb heel veel zin om morgen te beginnen. Heb me te afgelopen dagen helemaal suf geborduurd om de tijd een beetje door te komen ;-) Dus vanaf volgende week meer verhalen over de verloskunde.

Leuk om jullie berichtjes te lezen.

@ tante Maatje: het was erg leuk bij Willem en Ditteke en ze hebben me super op weg geholpen.

@ Hanneke: in het busje zat een meisje, die leek echt op Janna. Eerst had ze heel bijdehand haar (dat dacht ik) maar later had ze een klein kortegeschoren krullenbosje. Wat bleek: ze had een pruikje op, haha. Ik heb een foto van haar zonder pruik, maar ze wilde haar pruikje niet meer op doen. Zelfs niet voor een pepermuntje, ook al vond ze die erg lekker...

@ Ton en Marijke: Gps nog niet aangehad. Als we op vakantie zijn, gaan we vast nog wel een gpsje pakken, is wel het plan! Maar Rob moet ze nog even van internet halen...

@ Lize: Dank je voor je mail, gezellig! Heftig verhaal... Kan me voorstellen dat dat heel Putten bezighoudt! En mail is natuurlijk oke!

@ Danielle: super dat we die interventieopdracht binnen hebben. Hoe staat het ervoor met de afstudeeropdracht? Mail me ff, misschien kan ik as zaterdag wat doen?

@ Rob: Ly!

@ iedereen die ik vergeten ben: tot de volgende keer!